Zespół Cogana to rzadkie autoimmunologiczne schorzenie powodujące zapalenie oczu i uszu, które może prowadzić do poważnych zaburzeń wzroku i słuchu.
Zespół Cogana występuje gdy nadnercza produkują zbyt dużo aldosteronu, a to prowadzi do wysokiego ciśnienia krwi (niestety często odpornego na leczenie) i niskiego poziomu potasu. Najczęstsza przyczyna to łagodny guz nadnercza.
Zespół Cogana to schorzenie powodujące zapalenie rogówki (ból, łzawienie, światłowstręt, pogorszenie wzroku) oraz problemy ze słuchem i równowagą (szumy uszne, zwroty głowy, niedosłuch). Leczenie polega na podawaniu kortykosteroidów i leków immunosupresyjnych.
Przyczyny nie zostały w pełni poznane, ale są podstawy żeby uważać, że choroba ma podłoże immunologiczne, gdzie tkanki oka i ucha wewnętrznego są atakowane przez własny układ immunologiczny. Jest też sugestia, że ma tez związek z zapaleniem naczyń.
Z objawów ocznych mogą wystąpić: śródmiąszowe zapalenie rogówki, światłowstręt, zaczerwienienie, łzawienie, ból oka, a także przejściowe pogorszenie ostrości widzenia, ale także zapalenie spojówek, krwotok lub zapalenie tęczówki.
W zespole Cogana objawy ze strony uszu pojawiają się nagle w formie silnych zawrotów głowy, szumów usznych i szybko postępującego, nie rzadko obustronnego niedosłuchu. Może on prowadzić do trwałej głuchoty. Jest to wynikiem zapalenia błędnika.
W trakcie diagnostyki zespołu Cogana wykonuje się badania laboratoryjne wykluczające m. in. infekcji czy chorób autoimmunologicznych). To: CRP, OB, morfologia oraz testy na kiłę. Badania obrazowe, tj. MRI ucha pozwala ocenić uszkodzenia i wykluczyć inne zmiany.
Dostępne metody leczenia to głównie glikokortykosteroidy i leki immunosupresyjne. Jeśli nie działają lub jest to ciężki przypadek wykorzystuje się preparaty immunoglobulin, osocze, leki biologiczne. Jeśli utrata słuchu jest głęboka i nieodwracalna, zaleca się implanty ślimakowe.
Zespół Cogana jest chorobą wielonarządową. Długoterminowymi jej skutkami mogą być: ciężkie nadciśnienie tętnicze, uszkodzenie serca (przerost komory lewej, zawał, arytmia), uszkodzenie nerek (w tym nefropatia, niewydolność), a także udar mózgu. Niewykluczone jest osłabienie mięśni i zaburzenia poziomu elektrolitów.
Zespół Cogana to rzadka choroba autoimmunologiczna atakująca narząd wzroku i słuchu. Jej wczesne rozpoznanie i podjęcie leczenia jest kluczowe w zapobieganiu trwałej ich utraty.